Oudsbergen formuleert bezwaren tegen ondergrondse leidingstraat

Gepubliceerd opvrijdag 30 apr 2021 om 09:55
Voor de gemeente Oudsbergen zijn enkel de twee zuidelijkste tracés voor de pijpleiding Antwerpen-Ruhr onder voorwaarden aanvaardbaar. Voor deze trajecten is de impact op Oudsbergen beperkt.

De Vlaamse Regering keurde op 18 december 2020 de startnota goed voor de opmaak van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringplan (GRUP) Leidingstraat Antwerpen-Ruhr (Geleen). Het GRUP legt een bovengrondse reservatiestrook vast voor een ondergrondse leidingstraat van pijpleidingen. Het college van burgemeester en schepenen van Oudsbergen werd gevraagd om hierover een advies uit te brengen.

De leidingstraat loopt van de haven van Antwerpen tot aan de grens met Nederland (Geleen) en verder door tot het Ruhrgebied in Duitsland. Een leidingstraat is een zone waarin pijpleidingen gebundeld kunnen worden aangelegd. De reservatiestrook zou 45 meter breed worden en zo’n 5 tot 8 ondergrondse leidingen kunnen herbergen.

Economische en ecologische vooruitgang

De pijpleidingen dragen bij aan de verdere economische ontwikkeling van de Antwerpse haven en de chemische clusters in het economisch netwerk van het Albertkanaal. Bovendien kan je via pijpleidingen verschillende grondstoffen op een veilige en duurzame manier transporteren. Er is minder CO²-uitstoot doordat de stoffen niet via vrachtwagens over de snelweg vervoerd moeten worden. Daarnaast kunnen er ook energiestoffen zoals waterstof en CO² via de pijpleidingen getransporteerd worden.

Gevolgen voor natuur en landbouw

De leidingstraat zou echter ook ingrijpende gevolgen hebben. In Oudsbergen loopt die namelijk hoofdzakelijk door agrarisch gebied en natuurgebied. Tijdens de aanleg kunnen de gronden niet gebruikt worden voor teelten. De verstoring heeft ook verregaande gevolgen op de natuur. De tracés lopen door belangrijke natuurgebieden in de gemeente: Duinengordel, de Abeekvallei, de Bosbeekvallei, natuurgebied Zwarte Berg en Klaverberg.

Na de aanleg van een pijpleiding zal het landschap en landgebruik zo veel als mogelijk hersteld en opnieuw in gebruik worden genomen. Toch zullen er beperkingen zijn aan de mogelijkheden. Op de gronden is er geen bebouwing meer mogelijk en mag er geen beplanting met diepe wortels staan. Houtachtige vegetaties en gewassen met wortels dieper dan 80 cm zijn verboden.

Trajecten

Er zijn drie mogelijke trajecten voor de leidingstraat: een noordelijk, een zuidelijk en een combinatie traject. Elk traject loopt door Oudsbergen en elk traject kan eindigen in Maasmechelen of in Dilsen-Stokkem. Doordat deze keuze telkens in Oudsbergen wordt gemaakt zijn er zes mogelijke routes die door onze gemeente lopen.

Deskundig advies

Het gemeentebestuur van Oudsbergen heeft eerst advies gevraagd aan de betrokken verenigingen en adviesraden om een genuanceerd en gedragen advies te kunnen formuleren. Het advies van Natuurpunt Opglabbeek en Natuurpunt Meeuwen-Gruitrode & Peer werd gevraagd in een overleg op 23 maart 2021. Het advies van de gemeentelijke landbouwraad werd gevraagd in een overleg op 24 maart 2021. En op 31 maart werd de startnota besproken in een overleg met het Agentschap voor Natuur en Bos.

De adviezen van de verschillende organisaties kan je nalezen in het collegebesluit.

Advies van gemeente Oudsbergen

Het gemeentebestuur neemt de economische voordelen, de verregaande gevolgen voor natuur en landbouw en de adviezen van de betrokken verenigingen en organisaties in acht geeft een genuanceerd advies over de leidingstraat. Het volledige advies kan je nalezen in het collegebesluit.

Samengevat vraagt het gemeentebestuur om deze toevoegingen, aanpassingen en verduidelijkingen:

  • De effecten van de boscompensatie moeten verduidelijkt worden in het verder onderzoek. Enerzijds om een inschatting te maken van het effect op de natuurwaarde, anderzijds om het effect in te schatten op de landbouwpercelen. De compensatie moet ook bovengemeentelijk bekeken worden.
  • Een trajectwijziging aan de Klaverberg zodat er minder natuur moet sneuvelen.
  • Een trajectwijziging in Donderslag om poelen en vennen te vrijwaren.
  • Een trajectwijziging aan Kolisbergen, zodat de nieuwe leidingstraat samen ligt met de bestaande leidingstraat Dilsen-Lommel en een belangrijke stuifduin wordt vermeden.
  • Een trajectwijziging aan de vijvers van Masy zodat de leidingstraat niet door de vijvers loopt en er minder bos moet verdwijnen.
  • Er moet onderzocht worden of de noordelijke uitbreiding met ligweide en kampeerplaatsen van recreatiedomein Wilhelm Tell nog kan blijven, aangezien de reservatiestrook hier is gelegen.
  • Er is een onderzoek nodig naar de leidingen die hier de komende jaren gewenst zijn zodat er een gebundelde aanleg van meerdere leidingen op het zelfde moment wordt verwezenlijkt. Dit vermindert de impact van de verstoring aanzienlijk.
  • Het college wil duidelijkheid krijgen over de producten die via de leidingstraat vervoerd gaan worden.
  • Wettelijk gezien ligt de leidingstraat minimaal op 80 cm diepte. Deze diepte is beperkt om op een normale wijze het land te bewerken en teelten te zetten. Het college wil een zicht krijgen op de beperkingen voor de landbouw. Een normale landbouwvoering en bewerking van de percelen zou op deze gronden steeds mogelijk moeten blijven.
  • Er moet voldoende gebruikerscompensatie zijn voor de eventuele beperkingen in landbouwactiviteiten.
  • Er moet onderzocht worden wat de effecten op het watersysteem van poelen, vennen en waterlopen zijn.

Voorkeurstraject van gemeente Oudsbergen

Het college heeft een duidelijke voorkeur voor het zuidelijke traject met eindpunt Maasmechelen en het gecombineerd centraal traject met eindpunt Maasmechelen. Deze trajecten hebben de minste impact op het grondgebied van de gemeente. Het agrarisch gebied en de natuurgebieden rond de Abeekvallei, Bosbeekvallei, Duinengordel en Klaverberg worden niet verstoord.

Het zuidelijk traject met eindpunt Maasmechelen (blauw gearceerd)

Het gecombineerd traject met eindpunt Maasmechelen (blauw gearceerd)

Meer informatie over dit project op de website van de Vlaamse Overheid